Makale
Yapay Zekâ Pazarlama Araçları ve Verileriniz: Küçük İşletmeler İçin Gizlilik ve Güvenlik Rehberi
Yapay zekâ pazarlama araçları hangi verileri işler, fazla paylaşmanın riskleri neler? Bağlamadan önce sağlayıcıyı değerlendirmek için kontrol listesi.
Yapay zekâ pazarlama araçları web sitenizi, analiz verilerinizi, bazen de müşteri mesajlarınızı okuyabilir. Bu yüzden bir aracı bağlamadan önce bu bilgilerin nereye gittiğini bilmeniz gerekir. Küçük hizmet işletmelerinin çoğu için başlıca riskler üç tanedir: gereğinden fazla bilgi paylaşmak, zayıf erişim kontrolleri ve belirsiz sağlayıcı politikaları. Bu riskleri birkaç soruyla azaltabilirsiniz: Araç hangi verilere ihtiyaç duyuyor, bu verileri kim görebiliyor, ne kadar süre saklanıyor ve silebiliyor musunuz? Bu rehber her birini açıklıyor. Sonunda da bizim dahil her sağlayıcıyla kullanabileceğiniz bir kontrol listesi var.
Yapay zekâ pazarlama araçları gerçekte hangi bilgileri işler?
Yapay zekâ pazarlama aracı, pazarlama içeriğini analiz etmek, yazmak ya da değiştirmek için makine öğrenmesi kullanan bir yazılımdır. Ona verdiğiniz her şeyle çalışır. Bağlandıktan sonra erişebildiği her şeyi de kullanır.
Bu bilgiler genellikle birkaç gruba ayrılır:
- Herkese açık web sitesi içeriği. Sayfalarınız, hizmet açıklamalarınız, yayımladığınız fiyatlar ve blog yazılarınız.
- Analiz ve arama verileri. Gösterim sayısı (sayfalarınızın arama sonuçlarında ne sıklıkla göründüğü), tıklamalar ve ziyaretçi davranışı gibi veriler.
- Talepler ve iletişim formu kayıtları. İsimler, telefon numaraları, e-posta adresleri ve kişinin size neden ulaştığı.
- Sohbet botu konuşmaları. Ziyaretçilerin sitenizdeki sohbet penceresine yazdıkları.
- İşletme içi bilgiler. Fiyat hesaplamaları, tedarikçi koşulları, personel notları ve henüz duyurmadığınız planlar.
- Hesap erişimi. Web siteniz, barındırma (hosting) hizmetiniz veya analiz hesabınız için kullanıcı adları, şifreler ve bağlantı anahtarları.
Bir pastanenin herkese açık menüsü pek risk taşımaz. Bir diş kliniğinin randevu talepleri ya da bir hukuk bürosunun müvekkil başvuruları ise başka bir konudur. Bu bilgiler sağlık durumunu veya hukuki sorunları ortaya koyabilir. Birçok ülkede bu tür bilgiler gizlilik mevzuatında ek korumaya tabidir.
Yapay zekâ sistemleriyle veri paylaştığınızda neler ters gidebilir?
Sorunların çoğu bilgisayar korsanlarından kaynaklanmaz. Sıradan insanların yanlış bilgiyi yanlış kutuya yapıştırmasından kaynaklanır.
Sık görülen örnekler:
- Gizli belgeler. Bir hukuk bürosu, bir müvekkil yazışmasını "daha samimi bir dille yazsın" diye genel amaçlı bir sohbet botuna yapıştırıyor. Müvekkilin adı ve dava ayrıntıları artık üçüncü bir tarafın sisteminde.
- Müşteri bilgileri. Bir tesisatçı, pazarlama fikirleri almak için eski müşterilerinin listesini içeren bir tabloyu yüklüyor. Dosyada, müşterilerin o araçla paylaşılmasına hiç onay vermediği adresler ve telefon numaraları var.
- Giriş bilgileri. Biri, web sitesi veya analiz hesabının şifresini bir araçla ya da serbest çalışan biriyle "sadece kurulum için" paylaşıyor ve sonrasında şifreyi hiç değiştirmiyor.
- Hassas işletme bilgileri. Bir klinik, rakip karşılaştırması isterken tüm fiyat yapısını ve büyüme planlarını paylaşıyor.
Risk, sağlayıcının bu bilgilerle ne yaptığına bağlıdır. Bazı hizmetler yazdıklarınızı saklayabilir ya da sistemlerini geliştirmek için kullanabilir. Bazıları ise bunları ayrı tutar ve silmenize izin verir. Hangisinin geçerli olduğunu ancak belgelerini okuyarak öğrenebilirsiniz.
En önemli gizlilik ve güvenlik kontrolleri hangileri?
Bir sağlayıcıyı değerlendirmek için bilgi işlem ekibine ihtiyacınız yok. Beş konuyu sormanız yeterli.
Erişim kontrolleri
Erişim kontrolleri, kimin giriş yapabileceğini ve her kişinin neler yapabileceğini belirler. Herkesin kullandığı tek bir ortak hesap yerine kişiye özel hesaplar arayın. Her kişinin neyi değiştirebileceğini sınırlayan roller olmalı. Bir çalışan ayrıldığında erişimini tek adımda kaldırabilmelisiniz.
Veri saklama
Veri saklama, bir aracın bilgilerinizi ne kadar süre tuttuğunu ifade eder. Bu süreyi kendiniz belirleyip belirleyemeyeceğinizi sorun. Silinen verilerin gerçekten kaldırılıp kaldırılmadığını da sorun.
Sağlayıcı politikaları
Gizlilik politikasını ve varsa veri işleme koşullarını okuyun. Verilerin nerede saklandığını kontrol edin. Hangi başka şirketlerin (alt işleyenlerin) bu verileri işlediğine bakın. İçeriğinizin yapay zekâ modellerini eğitmek için kullanılıp kullanılmadığını öğrenin.
Onay
Onay, bir kişinin bilgilerinin nasıl kullanılacağını kabul etmiş olması demektir. Sohbet botunuz veya iletişim formunuz kişisel bilgi topluyorsa, ziyaretçilere bu bilgilere ne olacağı anlatılmalıdır. Gizlilik metninizde bu bilgileri işleyen araçlardan söz edilmelidir.
Gizlilik yükümlülükleri
AB'deki müşterilere hizmet veriyorsanız GDPR (Genel Veri Koruma Tüzüğü) geçerlidir. Türkiye'de KVKK (Kişisel Verilerin Korunması Kanunu) benzer kurallar koyar. Her ikisi de sizin adınıza kişisel verileri işleyen hizmetleri bilmenizi ve bu hizmetlerle uygun bir sözleşme yapmanızı bekler. Ayrıntılar sizin durumunuza bağlıdır. Emin değilseniz yetkin bir danışmana sorun.
Bir aracı web sitenize veya analiz hesabınıza bağlamadan önce neden incelemelisiniz?
Bir aracı bağlamak kolaydır. Sonradan çözmek ise öyle değildir.
Bir araç web sitenize eriştiğinde sayfa yayımlayabilir ya da sayfaları değiştirebilir. Analiz verilerinizi görebildiğinde ziyaretçilerinize ait verileri okuyabilir. Bazı araçlar ihtiyaç duymadıkları geniş izinler ister.
Bağlamadan önce yapacağınız bir inceleme şunları sağlar:
- Araca yalnızca işinin gerektirdiği erişimi verirsiniz.
- Gizlilik metninizde neyi güncellemeniz gerektiğini bilirsiniz.
- Ekibinizde değişiklikleri kimin onaylayacağına önceden karar verirsiniz.
- Araç işinize yaramazsa verilerinizi nasıl dışa aktarıp ayrılacağınızı bilirsiniz.
Beş kişilik bir diş kliniği için bu inceleme bir saat sürebilir. Talebinin nereye gittiğini soran bir hastanın şikâyetiyle uğraşmaktan çok daha hızlıdır.
Yapay zekâ pazarlama yazılımlarını değerlendirmek için pratik bir kontrol listesi
Sağlayıcıları karşılaştırırken bu tabloyu kullanın. Her birine aynı soruları sorun ve cevapları not edin.
| Soru | İyi bir cevap neye benzer | Uyarı işareti |
|---|---|---|
| Verilerim nerede saklanıyor? | Konum ve yapı hakkında net bir cevap | Ayrıntı vermeden "bulutta" |
| Verilerim diğer müşterilerden ayrı tutuluyor mu? | Ayrı veya izole kaynaklar ya da net bir açıklama | Cevap yok |
| Kimler giriş yapabiliyor? | Yalnızca sizin davet ettiğiniz, her biri kendi hesabı ve rolü olan kişiler | Tek bir ortak şifre |
| Kişiler nasıl giriş yapıyor? | E-posta adresine ek olarak bir kod, ikinci adım veya benzeri bir doğrulama | Yalnızca şifre, ek doğrulama seçeneği yok |
| Veriler ne kadar süre saklanıyor? | Süreyi siz seçiyorsunuz ya da belirtilmiş bir süre var | Varsayılan olarak süresiz saklanıyor |
| Verilerimi dışa aktarıp silebilir miyim? | Evet, istediğiniz zaman | Yalnızca talep üzerine, belirli bir süre olmadan |
| İçeriğim yapay zekâ modellerini eğitmek için kullanılıyor mu? | Politikada açık bir evet ya da hayır | Politikada bundan söz edilmiyor |
| Araç benden onay almadan yayın yapabilir mi? | Onayınız olmadan hiçbir şey yayına girmiyor | Kapatamadığınız otomatik yayın |
| Hangi politikalar geçerli? | İmzalamadan önce okuyabileceğiniz yazılı belgeler | Yalnızca sözlü vaatler |
Kaydolmadan önce şunları da kontrol edin:
- Yüklemeyi planladığınız belgelerden gizli olan her şeyi çıkarın.
- Şifreleri, müvekkil dosyalarını veya sağlık bilgilerini asla genel amaçlı bir yapay zekâ sohbet botuna yapıştırmayın.
- Erişime ihtiyacı olan her çalışan için ayrı hesap açın.
- Araç ziyaretçi veya müşteri verilerini işliyorsa gizlilik metninizi güncelleyin.
- Erişimleri birkaç ayda bir gözden geçirmek için hatırlatıcı kurun.
AMOS verilerinizi nasıl ele alıyor?
AMOS, Softalika'nın bir ürünüdür. Yaklaşık 5 ila 50 kişilik hizmet işletmeleri için geliştirildi. Bu işletmeler yeni müşterilerini web siteleri üzerinden kazanır ve SEO, içerik ya da bilgi işlem ekipleri yoktur. Aşağıda AMOS'un nasıl çalıştığı ve hangi kararların size ait olduğu hakkında söyleyebileceklerimiz var.
- İzole kaynaklar. Her AMOS müşterisi kendine ait izole Cloudflare kaynakları üzerinde çalışır. Bu kaynakları ekibimiz kurar, günceller ve izler.
- Yalnızca davet edilen kullanıcılar. Çalışma alanınıza yalnızca sizin davet ettiğiniz kişiler giriş yapabilir. Her kişi e-postasına gelen bir kodla giriş yapar ve bir role sahiptir.
- Saklama kurallarınız. Verilerin ne kadar süre saklanacağına siz karar verirsiniz. Verilerinizi istediğiniz zaman dışa aktarabilir veya silebilirsiniz.
- Sizin onayınız. AMOS, onayınız olmadan web sitenizde hiçbir şey yayımlamaz. Buna düzeltmeler, makaleler, site değişiklikleri ve çeviriler dahildir.
- İşaretlenen cümleler. AMOS bir taslak yazdığında, hâlâ sizin teyidinizi bekleyen her cümleyi listeler. Böylece herhangi bir şey yayımlanmadan önce bilgileri kontrol edersiniz.
- Korumalı iletişim formları. Web sitenizi AMOS kurup barındırıyorsa, iletişim formunda bot koruması bulunur.
Bu bir özettir, eksiksiz bir açıklama değildir. Web sitenizi bağlamadan veya herhangi bir veri paylaşmadan önce, pilot çalışmanız için geçerli politikaları ve koşulları bizden isteyin ve okuyun. İlk görüşmede bunları sizinle birlikte memnuniyetle gözden geçiririz.
Pilot çalışma nasıl başlar?
Pilot çalışma, web siteniz, ekibiniz ve satış yaptığınız pazarlar hakkında kısa bir görüşmeyle başlar. Ardından AMOS'u sizin için size ait izole bulut kaynakları üzerinde kurarız. Gizlilikle ilgili sorularınızı bu görüşmeye getirin. Bu soruları sormanın tam zamanı o görüşmedir.
Pilot çalışmanın süresi ve koşulları görüşmede birlikte belirlenir. Pilot talep etmek için iletişim sayfasını veya sohbet botunu kullanın. Bir iş günü içinde dönüş yaparız.